Beeldschermwerk

Verkeerde werkhouding – beeldschermwerk

Intensief beeldschermwerk kan leiden tot klachten aan arm, nek en schouders. De klachten beginnen klein, maar kunnen toenemen en zo pijnlijk worden dat medewerkers uitvallen. Het ontstaan van klachten hangt vaak samen met werkdruk. Beeldschermwerk moet regelmatig worden afgewisseld met ander werk of een pauze.

Werken in een neutrale houding (dicht bij de ‘middenstand’, dus niet te veel naar rechts, links, voor of achter) is de gezondste werkhouding. Zo worden spieren en pezen niet te veel aangespannen. Lukt dit niet, dan hangt het risico af van hoe lang en hoe vaak deze houdingen voorkomen en van de hersteltijd.

Gezichtsvermogen
Iedere beeldschermwerker moet regelmatig de gelegenheid krijgen voor een oogonderzoek. Als er een beeldschermbril of andere correctiemiddelen nodig zijn, zorgt de werkgever daarvoor.

Laptop, tablet, telefoon
Bij werken op een laptop kantelt de nek ca. 30°, wat een druk van 18 kg op de nekwervels geeft (vergelijkbaar met het dragen van een kleuter). Bij gebruik van een tablet of smartphone kantelt de nek nog verder, waardoor de druk toeneemt.
Beeldschermwerkers (> 2 uur per dag) mogen niet werken op een laptop zonder aanvullende randapparatuur (laptopverhoger, los toetsenbord, muis en eventueel extra scherm).

Inrichting
De apparatuur, het meubilair, de werkomgeving en software moeten voldoen aan ergonomische eisen:

• Beeldscherm en toetsenbord mogen niet aan elkaar vastzitten. Indien gebruikgemaakt wordt van een laptop, moet deze voorzien zijn van een los toetsenbord.
• Het bureau is in hoogte verstelbaar, heeft een reflectiearm oppervlak en is voldoende groot voor beeldschermwerk en documenten.
• De bureaustoel is stabiel, comfortabel, en verstelbaar in hoogte en rugleuning.
• Het beeldscherm heeft voldoende contrast, is in hoogte verstelbaar en mag niet spiegelen.
• De verlichting zorgt voor voldoende licht en een beheerst contrast tussen beeldscherm en omgeving.
• Medewerkers kunnen gebruikmaken van hulpmiddelen, zoals een documenthouder of voetensteun.

Instructies

• Verander regelmatig van werkhouding.
• Wissel beeldschermwerk af met andere werkzaamheden of neem voldoende pauzes.
• Doe korte oefeningen om armen, nek en schouders te ontspannen.
• Werk niet langer dan 6 uur per dag aan een beeldscherm.
• Gebruik bij invoerwerkzaamheden een documenthouder om de ‘ja-knik’-beweging te voorkomen.
• Bedien de muis vanuit de onderarm met de elleboog als draaipunt.
• Houd de pols in het verlengde van de onderarm.
• Voorkom te hoge werkdruk en vermijd piekdrukte.
• Herken klachten aan arm, nek en schouders en neem ze serieus.

Instelling beeldschermwerkplek in 8 stappen

1. Stel de bureaustoel in op de juiste zithoogte; voeten stevig op de grond, benen in een hoek van 90°.
2. Stel de diepte van het zitvlak zo in dat er een vuist past tussen knieholte en zitrand.
3. Stel de rugleuning in voor een rechte zit en voldoende ondersteuning van de onderrug.
4. Stel de armleuningen zo in dat de schouders ontspannen zijn en de ellebogen ondersteund worden.
5. Zorg dat het werkblad gelijk is aan de hoogte van de armleuningen.
6. Plaats het beeldscherm recht voor de medewerker, op minimaal 50 cm afstand.
7. Zet het beeldscherm op ooghoogte.
   • Geen verstelbaar scherm? Leg een boek of pak papier onder de voet.
   • Voor niet-blindtypers mag het scherm iets lager staan.
8. Plaats toetsenbord en muis recht voor het scherm en houd het toetsenbord plat.

Als het bureau niet verstelbaar is, stel dan de stoel in op bureauhoogte en gebruik een voetensteun om een hoek van 90° te behouden.
Zit/sta-bureaus helpen om de werkhouding te variëren en verbeteren de doorbloeding. Ook staand is een rechte houding belangrijk.

Gebruik de TNO-checklist BAS (Beter Achter je Schermen) om risico’s van beeldschermwerk te beoordelen.

Statische werkhouding – beeldschermwerk

Intensief beeldschermwerk kan leiden tot klachten aan arm, nek en schouders. Klachten kunnen verergeren tot uitval.
Om gezondheidsrisico’s van veel zittend werk te beperken, moeten periodes van zitten regelmatig worden afgewisseld met staan of bewegen. Bewegen vermindert het risico op hart- en vaatziekten, diabetes, beroertes en bevordert de mentale gezondheid.

Regels met betrekking tot zittend werk:

• Zit op het werk maximaal 2 uur aaneengesloten en doe dan minstens 10 minuten iets anders.
• Zit op het werk maximaal 5 uur per dag.

Tip: Mensen met zittend werk doen er goed aan dagelijks minimaal 30 minuten stevig te bewegen (bijvoorbeeld wandelen of fietsen).

Checklist
Langdurig werken in een verkeerde houding leidt tot statische belasting en verminderde doorbloeding. Bij twijfel over de belasting:
vul de checklist in via https://fysiekebelasting.tno.nl/nl/instrumenten/checklist-fysieke-belasting/.
Bij risico: voer vervolgonderzoek uit met de WHI-methode (Werkhoudingsinstrument) of de TNO-checklist BAS.

Inrichting

• Beeldscherm en toetsenbord mogen niet aan elkaar vastzitten.
• Bureau is verstelbaar, reflectiearm en groot genoeg.
• Stoel is stabiel, verstelbaar en ondersteunt de rug.
• Beeldscherm is verstelbaar, met voldoende contrast en zonder spiegeling.
• Verlichting zorgt voor goed contrast.
• Gebruik eventueel hulpmiddelen zoals documenthouder of voetensteun.

Instructies

• Verander regelmatig van werkhouding.
• Wissel beeldschermwerk af met andere taken of pauzes.
• Doe korte oefeningen voor armen, nek en schouders.
• Werk niet langer dan 6 uur per dag aan een beeldscherm.
• Gebruik een documenthouder om veel buigen te voorkomen.
• Bedien de muis vanuit de onderarm.
• Houd de pols recht.
• Vermijd piekdrukte en hoge werkdruk.
• Herken en meld klachten tijdig.

Algemene regels ter voorkoming van statische werkhouding:

• Voorlichting over de risico’s van statische werkhouding.
• Wissel zittend werk af met staand of lopend werk.
• Ga bij overleg even naar collega’s toe.
• Bel of mail niet onnodig, loop in plaats daarvan.
• Plaats de printer in de gang.
• Stimuleer trapgebruik in plaats van de lift.
• Organiseer lunchwandelingen.
• Spreek af dat iedereen zelf koffie/thee haalt.

Zittend werk
Beperk langdurig zitten door afwisseling en beweging. Dit vermindert risico’s op hart- en vaatziekten, overgewicht en bevordert het welzijn.

Regels:

• Zit maximaal 2 uur aaneengesloten en neem daarna minstens 10 minuten pauze.
• Zit maximaal 5 uur per dag.

Tip: Beweeg dagelijks minimaal 30 minuten stevig (bijvoorbeeld wandelen of fietsen)

Repeterende bewegingen-beeldschermwerk

Intensief beeldschermwerk kan leiden tot klachten aan arm, nek en schouders. De klachten beginnen klein en geven eerst last, maar kunnen toenemen en zo pijnlijk worden dat medewerkers erdoor uitvallen en verzuimen. Het ontstaan van klachten door beeldschermwerk hangt in de regel samen met werkdruk. Beeldschermwerk moet op gezette tijden worden afgewisseld met andersoortig werk of, als dat niet mogelijk is, met een pauze.
Om de risico’s van de beeldschermwerkplek in kaart te brengen: vul de TNO-checklist in: checklist BAS (Beter Achter je Schermen).

Inrichting
De apparatuur, het meubilair, de werkomgeving en software moeten voldoen aan ergonomische eisen:

• beeldscherm en toetsenbord mogen niet aan elkaar vast zitten. Indien gebruik gemaakt wordt van een laptop moet deze dus voorzien zijn van een los toetsenbord;
• het bureau is in hoogte verstelbaar, heeft een reflectiearm oppervlak en is voldoende groot, niet alleen voor de beeldschermwerkzaamheden, maar ook voor eventuele documenten en accessoires;
• de bureaustoel is stabiel en comfortabel en heeft een in hoogte verstelbare zitting en een rugleuning waarvan de hoogte en hellinghoek verstelbaar zijn;
• het beeldscherm heeft voldoende contrast, is in hoogte verstelbaar en mag niet spiegelen;
• de verlichting op de werkplek zorgt voor voldoende licht en een beheerst contrast tussen het beeldscherm en de omgeving;
• indien wenselijk moeten medewerkers gebruik kunnen maken van hulpmiddelen, zoals een documenthouder of een voetensteun.

Instructies

• verander regelmatig de werkhouding;
• wissel beeldschermwerk op gezette tijden af met andere werkzaamheden of neem voldoende pauzes;
• doe geregeld korte oefeningen om armen, nek en schouders te ontspannen;
• werk niet langer dan 6 uur per dag aan een beeldscherm;
• maak bij invoer-werkzaamheden gebruik van een documenthouder om de zogenaamde ‘ja-knik’-beweging te voorkomen;
• bedien de muis vanuit de onderarm met de elleboog als draaipunt;
• zorg ervoor dat de pols in het verlengde van de onderarm blijft;
• voorkom een te hoge werkdruk en vermijd piekdrukte;
• zorg dat klachten aan arm, nek en schouders herkend worden en neem ze serieus.

Instelling beeldschermwerkplek in 8 stappen
1.Stel de bureaustoel in op de juiste zithoogte. De voeten moeten stevig op de grond staan en de onderbenen maken een hoek van 90 graden met de bovenbenen;
2 stel de diepte van het zitvlak zodanig in, dat er een vuist past tussen de knieholte en de rand van de zittin
3. stel de rugleuning in voor een rechte zit en voldoende ondersteuning van de onderrug;
4. stel de armleuningen op de juiste hoogte, dusdanig dat de schouders niet omhoog worden geduwd, maar de armleuningen bij het zitten nog wel voldoende ondersteuning aan de ellebogen geven;
5. zorg dat de bovenkant van het werkblad dezelfde hoogte heeft als de bovenkant van de armleuningen;
6.het beeldscherm staat recht voor de medewerker met een minimale afstand van 50 cm. tussen de ogen en het beeldscherm;
7.zet het beeldscherm op de juiste hoogte. De bovenkant van het beeldscherm dient op ooghoogte te zijn;
– Geen in hoogte verstelbaar scherm? Leg dan een boek of een pak kopieerpapier onder de voet van het beeldscherm;
– voor medewerkers die niet blind kunnen typen is het verstandig om het scherm iets lager te zetten om de ‘ja-knik’-beweging te voorkomen.
8. plaats het toetsenbord en de muis voor het beeldscherm. Plaats het toetsenbord plat om stress op de polsen te voorkomen. Soms is een bureau niet in hoogte te verstellen, zoals vaak het geval is bij balies. Stel dan de stoel in op de hoogte van het bureau en zorg voor een hoek van 90 graden van de onderbenen en bovenbenen door het gebruik van een voetensteun. Een voetensteun dient dus alleen in uitzonderingsgevallen ingezet te worden.

Tegenwoordig zijn steeds meer kantoren uitgerust met zit/sta-bureaus. De combinatie tussen zitten en staan zorgt voor een verandering in werkhouding en heeft een goede invloed op de doorbloeding. Ook staand achter een bureau is een rechte houding van belang en dient de medewerker recht voor het beeldscherm te staan.

Onderbelasting-beeldschermwerk

Beeldschermwerk kan door lang zitten leiden tot sedentair gedrag (onderbelasting). Beeldschermwerk moet op gezette tijden worden afgewisseld met andersoortig werk of, als dat niet mogelijk is, met een pauze.
Om de risico’s van de beeldschermwerkplek in kaart te brengen: vul de TNO-checklist in: checklist BAS (Beter Achter je Schermen).

Inrichting
De apparatuur, het meubilair, de werkomgeving en software moeten voldoen aan ergonomische eisen;

• beeldscherm en toetsenbord mogen niet aan elkaar vast zitten. Indien gebruik gemaakt wordt van een laptop moet deze dus voorzien zijn van een los toetsenbord;
• het bureau is in hoogte verstelbaar, heeft een reflectiearm oppervlak en is voldoende groot, niet alleen voor de beeldschermwerkzaamheden, maar ook voor eventuele documenten en accessoires;
• de bureaustoel is stabiel en comfortabel en heeft een in hoogte verstelbare zitting en een rugleuning waarvan de hoogte en hellinghoek verstelbaar zijn;
• het beeldscherm heeft voldoende contrast, is in hoogte verstelbaar en mag niet spiegelen;
• de verlichting op de werkplek zorgt voor voldoende licht en een beheerst contrast tussen het beeldscherm en de omgeving;
• indien wenselijk moeten medewerkers gebruik kunnen maken van hulpmiddelen, zoals een documenthouder of een voetensteun.

Instructies

• Verander regelmatig de werkhouding;
• wissel beeldschermwerk op gezette tijden af met andere werkzaamheden of neem voldoende pauzes;
• doe geregeld korte oefeningen om armen, nek en schouders te ontspannen;
• werk niet langer dan 6 uur per dag aan een beeldscherm;
• maak bij invoer-werkzaamheden gebruik van een documenthouder om de zogenaamde ‘ja-knik’-beweging te voorkomen;
• bedien de muis vanuit de onderarm met de elleboog als draaipunt;
• zorg ervoor dat de pols in het verlengde van de onderarm blijft;
• voorkom een te hoge werkdruk en vermijd piekdrukte;
• zorg dat klachten aan arm, nek en schouders herkend worden en neem ze serieus.

Instelling beeldschermwerkplek in 8 stappen
1.Stel de bureaustoel in op de juiste zithoogte. De voeten moeten stevig op de grond staan en de onderbenen maken een hoek van 90 graden met de bovenbenen;
2 stel de diepte van het zitvlak zodanig in, dat er een vuist past tussen de knieholte en de rand van de zittin
3. stel de rugleuning in voor een rechte zit en voldoende ondersteuning van de onderrug;
4. stel de armleuningen op de juiste hoogte, dusdanig dat de schouders niet omhoog worden geduwd, maar de armleuningen bij het zitten nog wel voldoende ondersteuning aan de ellebogen geven;
5. zorg dat de bovenkant van het werkblad dezelfde hoogte heeft als de bovenkant van de armleuningen;
6.het beeldscherm staat recht voor de medewerker met een minimale afstand van 50 cm. tussen de ogen en het beeldscherm;
7.zet het beeldscherm op de juiste hoogte. De bovenkant van het beeldscherm dient op ooghoogte te zijn;
– Geen in hoogte verstelbaar scherm? Leg dan een boek of een pak kopieerpapier onder de voet van het beeldscherm;
– voor medewerkers die niet blind kunnen typen is het verstandig om het scherm iets lager te zetten om de ‘ja-knik’-beweging te voorkomen.
8. plaats het toetsenbord en de muis voor het beeldscherm. Plaats het toetsenbord plat om stress op de polsen te voorkomen. Soms is een bureau niet in hoogte te verstellen, zoals vaak het geval is bij balies. Stel dan de stoel in op de hoogte van het bureau en zorg voor een hoek van 90 graden van de onderbenen en bovenbenen door het gebruik van een voetensteun. Een voetensteun dient dus alleen in uitzonderingsgevallen ingezet te worden.

Tegenwoordig zijn steeds meer kantoren uitgerust met zit/sta-bureaus. De combinatie tussen zitten en staan zorgt voor een verandering in werkhouding en heeft een goede invloed op de doorbloeding. Ook staand achter een bureau is een rechte houding van belang en dient de medewerker recht voor het beeldscherm te staan.

Handelingen & Hulpmiddelen

Onder bovenstaande risico’s worden verschillende handelingen en hulpmiddelen genoemd. Er zijn diversie e-learnings beschikbaar voor een toelichting op het uitvoeren van de handelingen en het gebruik van de hulpmiddelen:

• • Algemene inleiding fysieke belasting

• • Check je werkplek (bureau instellingen)

Werkdruk – beeldschermwerk

Hoge werkdruk kent risico’s, zoals:

• Verlies aan werkplezier, betrokkenheid en motivatie;
• Verlies aan creativiteit en flexibiliteit;
• Onvrede over de geleverde kwaliteit;
• Toename van fouten;
• Ergernissen, irritaties en een vervelende sfeer in het team;
• Veel overwerk en daardoor mogelijk conflicten met het ‘thuisfront’;
• Vermoeidheid, moedeloosheid;
• Stressklachten.

Een medewerkersonderzoek kan te hoge werkdruk aan het licht brengen.

Vragen over werkdruk voor een medewerkersonderzoek:

Instrumenten om werkdruk te verlagen:

• Werkdrukrisico’s bespreekbaar maken (agendapunt werkoverleg en functioneringsgesprekken);
• Slimmer organiseren van het werk (analyse van het werkproces op verstoringen en vertragingen);
• Verbeteren informatievoorziening en communicatie (in werkoverleg, functioneringsgesprekken en regelmatige bilaterale overleggen tussen leidinggevende en werknemers);

Professionalisering van leidinggevenden (gericht op de aansturing van medewerkers).

Lichtweerkaatsing – beeldschermwerk

Iedere beeldschermwerker moet regelmatig de gelegenheid tot een oogonderzoek krijgen.
Als er een beeldschermbril of andere correctiemiddelen nodig zijn, zorgt de werkgever daarvoor.

Inrichting werkplek:

• Het beeldscherm heeft voldoende contrast, is in hoogte verstelbaar en mag niet spiegelen;
• De verlichting op de werkplek zorgt voor voldoende licht en een beheerst contrast tussen het beeldscherm en de omgeving.

Instructies:

• Verander regelmatig de werkhouding;
• Wissel beeldschermwerk op gezette tijden af met andere werkzaamheden of neem voldoende pauzes;
• Werk niet langer dan 6 uur per dag aan een beeldscherm.

Om de risico’s van de beeldschermwerkplek in kaart te brengen: vul de TNO-checklist in: checklist BAS (Beter Achter je Schermen).